Merdiven Basınçlandırma Sistemleri

Yüksek yapılarda kaçış merdiveni, tahliyenin tek güvenli yoludur. Bu merdivene duman girerse tahliye durur ve itfaiyenin binaya yukarı çıkması imkânsız hâle gelir. Basınçlandırma sistemleri bu riski, kimyasal ya da mekanik bir söndürmeyle değil basit bir fizik ilkesiyle çözer: merdiven boşluğunu çevresindeki hacimlerden daha yüksek basınçta tutarak havanın merdivenden dışarı akmasını sağlar. Hava dışarı aktığı sürece duman içeri giremez.

Çalışma Prensibi

Bir fan, merdiven boşluğuna dışarıdan temiz hava basar. Kapılar kapalıyken merdiven ile kat holü arasında ölçülebilir bir basınç farkı oluşur; uygulamada bu fark yaklaşık elli paskal düzeyinde tutulur. Tahliye sırasında kapılar açıldığında ise sistemin hedefi değişir: artık basınç farkı değil, kapı açıklığından merdivene doğru duman girişini engelleyecek bir hava hızı sağlanmalıdır. Sistem, kapıların açık ve kapalı olduğu durumlar arasında geçiş yapabilecek şekilde tasarlanır.

Kapı Açma Kuvveti Dengesi

Basınç ne kadar yüksek olursa duman koruması o kadar güçlü olur; ancak aşırı basınç, kaçış kapısını itmeyi imkânsız hâle getirebilir. Bu nedenle sistemde basınç tahliye damperi ya da değişken hızlı fan kullanılarak basınç, kapının yönetmelikte belirlenen sınırın altında bir kuvvetle açılabileceği aralıkta tutulur. Bu denge, projenin en kritik hesap adımıdır.

Öne Çıkan Avantajları

• Kaçış merdiveni tahliye boyunca dumansız kalır.
• İtfaiye ekiplerinin yukarı katlara güvenle ulaşması mümkün olur.
• Yangın güvenlik holü ve asansör kuyusu için de uygulanabilir.
• Söndürücü madde ve dolum gerektirmez; işletme maliyeti düşüktür.

Sistemi TS EN 12101-6 çerçevesinde boyutlandırıyor; devreye alma sırasında hem basınç farkını hem de kapı açma kuvvetini ölçerek raporluyoruz.